Lezzetli Sohbet Köşesi Yazılar

Asya Kız mı Erkek mi? Toplumsal Cinsiyet ve Kültürel Kimlik Üzerine Derinlemesine Bir Analiz Hepimiz, bir yeri ya da bir kültürü tanımlamak için o kültürün özelliklerine dair belirli kalıplara başvururuz. Fakat bazen, o kalıpların içi boş olabilir. Asya dedikçe, birçoğumuzun aklına geniş bir coğrafyada farklı insan türlerinin bir arada yaşadığı, bir yandan geleneksel bir kültürün diğer yandan modernizmin izlerinin olduğu bir yer gelir. Peki, “Asya” dediğimizde aslında kimleri kastediyoruz? Asya kız mı erkek mi sorusu, aslında çok daha karmaşık bir soruyu yansıtıyor: Toplumsal cinsiyet, kimlik ve kültürün kesiştiği nokta nerede? Bu yazı, Asya’nın cinsiyetini sorgularken aslında o büyük kıtanın kültürel…

Alüminyum Sertleştirme: İnsan Zihnindeki Dönüşüm Sürecine Psikolojik Bir Bakış Bazen bir maddeyi sertleştirmenin, bir davranışı ya da tutumu değiştirmekle benzer bir ilişkisi olduğunu düşündüm. Alüminyumun sertleşmesi için uygulanan işlemler, tıpkı insanlar için belirli duygusal ya da bilişsel süreçlerin “sertleşmesi” gibi bir şey olabilir. Bu süreçlerde, dışsal bir etkenin, içsel bir yapıyı dönüştürme gücü vardır. Peki, alüminyumun sertleştirilmesi ile insan davranışları arasında benzerlikler var mıdır? Hem maddi hem de psikolojik dönüşüm sürecini araştırırken, insanın içinde bulunduğu çevre ile nasıl etkileşime girdiğini ve değiştiğini keşfetmek istiyorum. Alüminyumun sertleştirilmesi, genellikle metalurji alanında önemli bir işlem olarak kabul edilir, ancak bunun insan zihnindeki sertleşmeye,…

Beta Balığı Tek Başına Sıkılır Mı? Beta balığı, rengârenk yüzgeçleri ve zarif hareketleriyle hepimizin ilgisini çeker. Ancak, bir beta balığını evde beslemeye karar veren çoğu kişi, “Acaba tek başına sıkılır mı?” sorusunu sormadan geçemez. Bu soruyu ben de zamanında kendime sordum ve birkaç denemeyle, gözlemlerimle edindiğim bilgiye dayanarak size bir cevap vermek istiyorum. Belki de siz de evinizde bir beta balığı beslemeyi düşünüyorsunuz ve bu sorunun cevabı, size biraz yol gösterebilir. Beta Balığı ve Doğal Yaşamı Öncelikle, beta balığının doğasında neler olduğuna bakalım. Bu balık, Güneydoğu Asya’nın sıcak sularda yaşayan bir tür. Yaban hayatında beta balıkları, yalnız yaşamayı seven, hatta…

Akvaryum Altına Ne Konur? Farklı Yaklaşımlar Akvaryum kurulumu yaparken, akvaryumun altına ne konacağı konusu genellikle göz ardı edilen ama oldukça önemli bir detaydır. Hem estetik hem de ekosistem açısından, akvaryum altına ne konacağı sorusu oldukça derindir ve farklı bakış açılarıyla ele alınabilir. İçimdeki mühendis ve içimdeki insan arasında sürekli bir tartışma olduğu için, bu yazıda size her iki bakış açısını da sunacağım. Hadi başlayalım. İçimdeki Mühendis: Pratik ve Fonksiyonel Yaklaşım Mühendislik gözlüğüyle bakacak olursak, akvaryumun altındaki malzemenin seçimi çok daha teknik ve işlevsel olmalıdır. Akvaryumun altına yerleştirilecek malzeme, aslında suyun kalitesini, filtrelemesini ve balıkların yaşamını doğrudan etkileyen bir faktör. İçimdeki…

Kültürlerin Büyülü Dönencesinde: 1.60 Boy Kaç Kilo Olmalı Kız? Dünyada, bir insanın fiziksel varlığı yalnızca biyolojik bir olgu olarak değil, aynı zamanda derin bir kültürel ve sosyal yapı olarak şekillenir. İnsanlar arasında fiziki bir özdeşlik arayışında, bedenin ölçüleri sıkça bir sosyal kutup başı gibi karşımıza çıkar. Birçoğumuzun içinde bulduğu bu “ideal” beden ölçüsü sorusu, kültürlerarası farklılıklar ve normlarla şekillenir. Bugün, bu yazıda bir arayışa çıkacağız; 1.60 boyunda bir kadının “kaç kilo olması gerektiği” sorusunu antropolojik bir bakış açısıyla ele alacağız. Ancak bu bakış açısının, her bir insanın öznel kimliğini ve kültürel bağlamını ne kadar etkilediğini unutmadan, her kültürün kendine özgü…

1221.08 Meslek Kodu Nedir? Farklı Yaklaşımlarla İnceleme Konya’nın sokaklarında yürürken, aklımda bir soru dönüp duruyor: “1221.08 meslek kodu nedir?” Bu soruyu genellikle tek bir bakış açısıyla ele almak pek de mümkün değil, çünkü meslek kodları bir yandan çok teknik bir meseleye işaret ederken, diğer yandan da bu mesleklerin insanlar üzerindeki etkisini, toplumsal boyutlarını göz ardı etmek doğru olmaz. İçimdeki mühendis bir açıdan bakarken, içimdeki insan diğer açıdan bir şeyler söylüyor. Bu yazıda, 1221.08 meslek kodunun anlamını, farklı açılardan incelemeye çalışacağım. Mühendislik Perspektifi: Teknik ve Fonksiyonel Bakış İçimdeki mühendis şöyle diyor: “1221.08 meslek kodu, aslında sadece bir sınıflandırma sisteminin parçası.” Türkiye’deki…

İlk Psikolojik Laboratuvarını Kuran Kimdir? Psikoloji bilimi, insanların davranışlarını, düşüncelerini ve duygularını inceleyen bir alan olarak zamanla çok çeşitli alt disiplinlere ve yaklaşımlara evrilmiştir. Peki, bu bilimin temelleri ne zaman atıldı? İlk psikolojik laboratuvarını kuran kimdir? Bu soruya farklı bakış açılarıyla yaklaşmak, hem bilimsel hem de insani bakış açılarından değerlendirmek oldukça ilginç bir deneyim. Çünkü burada hem tarihe saygı göstererek, hem de insan olmanın dinamiklerine odaklanarak daha geniş bir perspektif elde edebiliriz. İçimdeki Mühendis: Bilimsel Bakış İlk psikolojik laboratuvarını kuran kişi, genellikle Wilhelm Wundt olarak kabul edilir. 1879 yılında Almanya’nın Leipzig şehrinde kurduğu bu laboratuvar, psikolojiyi bağımsız bir bilim dalı…

Bir Mıknatısın Demirden Mi Yoksa Çelikten Mi Olduğunu Nasıl Anlarız? Bursa’da bir kafede arkadaşlarımla otururken, bir arkadaşım tam da bana uygun bir soru sordu: “Bir mıknatısın demirden mi yoksa çelikten mi olduğunu nasıl anlarız?” İlk başta biraz şaşırdım çünkü bunun, aklıma gelen ilk bilimsel sorulardan biri olduğunu itiraf etmeliyim. Ancak sonra düşündüm, aslında bu soru sadece bilimsel bir merak değil, günlük hayatta da bir şekilde karşılaştığımız bir durum. Hani bazen evde bir mıknatıs var, ama ne olduğunu anlamıyorsunuz ya? İşte, bu yazıda o durumu nasıl çözebileceğinizi açıklamak istiyorum. Hem Türkiye’de hem de dünyada böyle bir sorunun kültürel veya pratikte nasıl…

American Life Plus More Nedir? Geçen gün, bir arkadaşımın WhatsApp durumuna bakıyordum. Durumunda “American Life Plus More” yazıyordu. Bunu görünce bir duraksadım ve düşündüm, “Acaba bir Netflix dizisi mi? Yoksa yeni bir diyet mi? Bunu bir de ben mi denemeliyim?” diye. Hemen Google’a yazdım, ama önce bir “American Life Plus More nedir?” diye sorguladım. Karşıma çıkan sonuçlar… Neyse, o kadar şaşırdım ki, bu yazıyı yazmaya karar verdim. Amerikan Hayatı, Sadece Daha Fazlası “American Life Plus More” deyince aklımda canlanan şey, bir Amerikan filmi sahnesi gibi: Herkes gülüyor, herkes birbirine gülümsüyor, arka planda sonsuz hamburgerler ve muazzam miktarda sos var. Hani…

2 Ekim Çarşamba Hangi Diziler Var? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Diziler, çoğu zaman sadece eğlenceden ibaret değildir; aynı zamanda toplumsal yapıyı ve değerleri yansıtan, hatta şekillendiren güçlü araçlardır. 2 Ekim Çarşamba hangi diziler var? sorusuna baktığımızda, izlediğimiz yapımların sadece senaryolarını değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet anlayışlarını nasıl ele aldığını da sorgulamak gerekiyor. İstanbul’un kalabalık sokaklarında, metrobüsün sıkışıklığında veya işyerinde gözlemlediğim sahneler, aslında bu dizilerin toplumu nasıl etkilediğine dair önemli ipuçları veriyor. İşte, 2 Ekim Çarşamba hangi diziler var? sorusunu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından ele aldığımda, karşımıza çıkan manzara. Toplumsal Cinsiyet…